Polski czołg PT-91, opracowany na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych w zakładach Bumar Łabędy. Konstrukcja wozu bazuje na czołgu T-72M1, w którym zastosowano m.in. nowy system kierowania ogniem i reaktywne opancerzenie dodatkowe oraz zmodernizowano silnik. Obecnie ponad 100 czołgów PT-91 znajduje się w uzbrojeniu Wojska Polskiego.
Ogólny układ konstrukcyjny PT-91, uzbrojenie i amunicja są analogiczne jak T-72M1: przedział kierowania znajduje się z przodu, bojowy - w środkowej części, a napędowy - z tyłu kadłuba. Stanowisko dowódcy czołgu mieści się z prawej strony armaty, a działonowego - z lewej.
Uzbrojenie główne czołgu stanowi 125 mm gładkolufowa armata 2A46 z przedmuchiwaczem i osłoną termoizolacyjną. Zamek klinowy o poziomym ruchu klina, otwierany na lewą stronę, ma mechanizm półautomatycznego działania. Wóz wyposażono w zmechanizowany, samoczynny układ zasilania amunicją oraz obrotowy magazyn amunicyjny (o pojemności 22 nabojów), umieszczony pod podłogą zespołu wieży. Armata jest stabilizowana w dwóch płaszczyznach za pomocą elektrohydraulicznego układu 2E28M. Do czołgu opracowano urządzenie diagnozujące, które w sposób ciągły kontroluje dokładność stabilizacji.
Zaprojektowany z myślą o PT-91 polski system kierowania ogniem SKO-1M/DRAWA uwzględnia w algorytmie obliczeń m.in. parametry ruchu celu, rodzaj pocisku, warunki atmosferyczne panujące na zewnątrz czołgu, temperaturę ładunku miotającego oraz wzajemne położenie linii celowania i osi armaty. System może pracować w trybie automatycznym, ręcznym i awaryjnym. Zawiera on m.in. dalmierz laserowy, pasywne przyrządy do prowadzenia obserwacji w nocy, czujnik położenia lustra celownika względem wieży i serwomechanizm automatycznego przesuwu znaku celowniczego w poziomie. Rezultaty pomiaru odległości do celu są wyświetlane również na stanowisku dowódcy wozu. Celownik dzienny ma powiększenie 8x. Dalmierz laserowy działa w zakresie od 300 do 4000 m, z dokładnością 10 m (początkowo planowano zainstalowanie termowizora TS32-D o zasięgu do 2000 m, jednak ze względu na ograniczenia finansowe zrezygnowano z niego).
Na zewnętrznych powierzchniach wieży i kadłuba zamontowano segmenty pancerza reaktywnego ERAWA, opracowanego w Wojskowym Instytucie Technicznym Uzbrojenia w Zielonce. Występuje on w dwóch odmianach: ERAWA-1 i ERAWA-2, różniących się liczbą warstw materiału wybuchowego.
Twardy ma dwunastocylindrowy silnik o zapłonie samoczynnym S12U, będący zmodernizowaną (przez zakłady PZL-WOLA) wersją silnika W-46-6. Jest to jednostka chłodzona cieczą, wolnossąca, w układzie V, o pojemności skokowej 38,88 dm3, osiągająca moc 625 kW przy 2000 obr./min. Jednostkowe zużycie paliwa wynosi 245 g/kWh, a czas rozpędzania czołgu od 0 do 32 km/h - około 15 s.
Po zastosowaniu dwóch turbosprężarek, pompy wtryskowej Bosch oraz układu chłodzenia sprężanego powietrza moc silnika wzrosła do 736 kW. Tak zmodernizowaną jednostkę, oznaczoną S-1000, planowano zastosować w czołgach PT-91A i PT-91A1, jednak nie wyszła ona z fazy prototypowej.
Układ napędowy PT-91 zawiera przekładnię pośrednią, dwie planetarne skrzynie biegów i przekładnie boczne. Sterowanie jest realizowane poprzez układ hydrauliczny. Do przedziału kierowania zaprojektowano urządzenie sterująco-diagnostyczne z wyświetlaczem ciekłokrystalicznym, które miało być jednym z elementów układu kontrolującego pracę silnika i układu napędowego.
Indywidualne zawieszenie czołgu ma dwanaście wałków skrętnych z wahaczami oraz sześć obrotowych amortyzatorów hydraulicznych (przy pierwszej, drugiej, i szóstej parze kół nośnych), natomiast gąsienicowy układ jezdny - dwanaście (2x6) kół nośnych, sześć (2x3) rolek podtrzymujących, koła napędowe (z tyłu) i napinające (z przodu).
Dane taktyczno-techniczne czołgu PT-91:
masa - 45 300 kg wymiary:
długość z lufą do przodu - 9,53 m, szerokość z osłonami - 3,59 m, wysokość do stropu wieży - 2,19 m, prześwit - 0,40 m
maksymalna prędkość jazdy - 60 km/h
maksymalny zasięg jazdy - do 650 km
liczba biegów do: przodu - 7, do tyłu - 1 całkowita powierzchnia chroniona pancerzem ERAWA - około 9 m2 kąt ostrzału armaty w płaszczyźnie:
pionowej - od -6° do +14°, poziomej - 360° zdolność pokonywania przeszkód:
ścianki o wysokości - do 0,85 m, rowy o szerokości - do 2,8 m, brody o głębokości:
bez przygotowania - do 1,2 m, po przygotowaniu - 1,8 m i 5,0 m (z rurą doprowadzającą powietrze) załoga - 3 żołnierzy
A tak odemnie dużo czytałem o tym czołgu najczęściej porównuje sie go z nowo nabytym Leopardem. I z tego co wyczytałem bije go na głowe.
Czytałem wywiad z czołgistami (chyba z Czerwińska) i opowiadali że nawet fajki nie mogą zapalić wewnątrz bo od razu wlączają sie zraszacze przeciwpożarowe
) gdy pocisk uderza np w wieżyczkę ładunek wybucha zmniejszajac w ten sposób penetracje pocisku. Jednym słowem zwalczanie ognia ogniem